ابو القاسم راز شيرازى
261
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
اسنان اين معنى و مثال است كه ذكر فرمودهاند . و مىفرمايد : كسى كه بخواباند فكرت خود را بر باب عتبه و آستانهء اعتبار ؛ يعنى تفكّر در احكام ظاهرى خداوند - در شريعت - نمايد ، و اعتبار و عبرت گيرد و استخراج كند مثل اين مثالها را كه تطبيق صورت شريعت است با حقايق آن - در اصول و فروع شريعت يا در اصول و فروع ظاهر و باطن انسان - مىگشايد حقّ تعالى از براى او چشمههاى حكمت را ، و زياد مىفرمايد فضل خود را نسبت به اين عبد معتبر متفكّر متعمّق در بطون شريعت و بطون انسان ، و ضايع نمىگذارد اجر او را كه او را با اهل غفلت و صورت ، يك ثواب و اجر كرامت فرمايد . پس بياب بتحقيق ، اى طالب حقايق دين ، آنكه حضرت در اين باب تصريح فرمود در ضمن مثال مسواك و دهان ، و قلب و مسواك آنكه توبه و انابه و ذكر است به آنكه مؤمن با فطانت « 22 » نبايد قناعت نمايد به ظواهر شرايع بلكه تفكّر و تدبّر كند و عبرت بگيرد و حقايق معانى و ارواح عبادات و طاعات را از ظواهر آنها استنباط نمايد ، و از اصول و فروع دين پى به اصول ظاهر و باطن خود برد و بداند كه ظاهر انسان كه بدن است فرع انسان است و مركب و حمار و جلد و مهد انسان است ، و باطن كه نفس و عقل و قلب و روح است اصل انسان ؛ و رعايت اصل ، واجب است بالذّات ، و رعايت فرع ، لازم است بتبع اصل . و رعايت ظرف در طهارت به جهت رعايت طهارت غسل است كه در آن مىكنند ، و رعايت طهارت و پرورش مراكب به جهت رعايت طهارت و پرورش راكب است ، و رعايت پاكيزگى مهد ، رعايت حرمت و پاكيزگى طفل است . و صورت شرايع ، اسباب طهارت بدن و مركب و ظاهر انسان است ، و حقايق و ارواح شرايع كه
--> ( 22 ) - باهوش